29-11-06

Kennis of vaardigheden

theorieen_over_leren_en_onderw-1Het is nu wel al een tijdje geleden dat ik actief was in de freinetschool waar mijn kinderen school hebben gelopen, maar een artikel waarin iemand stelt dat ons onderwijs opnieuw meer kennisgericht moet werken trekt nog altijd mijn aandacht. Met een zeker wantrouwen lees ik dus het artikel over het voorstel van informaticaleraar Marc Hullebus, en hoewel ik moet erkennen dat, zeker voor bepaalde vakken, een  zekere basiskennis noodzakelijk is vooraleer men kan overstappen op vaardigheden zou ik bij die stelling toch wel ernstige kanttekeningen willen plaatsen.  

 

       1.      Welke kennis ? Uit de kennis die moet overgebracht worden moet een selectie gemaakt worden, en wie beslist welke basiskennis noodzakelijk is ? Het antwoord op deze vraag ligt niet voor de hand. Moet iedereen goed kunnen spellen, of zullen we daarvoor eerder beroep doen op een tekstverwerker met een goede spellingscontrole ? Moet iedereen goed kunnen rekenen, of beperken we ons tot de basisbewerkingen omdat we voor de rest eigenlijk een rekenmachine kunnen gebruiken ? Leren we nog kaartlezen, of vinden we dit in een tijdperk waar de GPS steeds meer opgang maakt verspilde energie ? Ik bedoel maar, hoe kunnen we in godsnaam aflijnen wat nu basiskennis is ?  Wat mij betreft mag die basiskennis echt heel basis zijn. Mijn ervaring leert namelijk dat, als men voelt dat men bepaalde kennis nodig heeft om te kunnen doen wat men zou willen doen, men wel een manier zal vinden om die kennis op te doen. Motivatie speelt een belangrijke rol in het leerproces. En dat brengt me naadloos bij mijn volgende bedenking.

2.      Hoe wordt die kennis aangebracht ? Ik hoop dat de leraar in kwestie niet pleit voor een terugkeer naar het systeem van kennisoverdracht zoals vroeger, want het is juist omdat iedereen voelde dat dit éénrichtingsverkeer absoluut niet werkte, en hopeloos verouderd was dat men is beginnen zoeken naar andere didactische methodes. Laat ons alstublieft blijven proberen om het onderwijs boeiend en aantrekkelijk te maken (want volgens mij is dit nog steeds veel te saai), zodat kinderen gestimuleerd worden om zelf op zoek te gaan naar informatie, en gemotiveerd zijn om te leren. Kennis in de arme hoofdjes proberen te drammen werkt niet echt, daar kunnen we toch niet naast kijken ?

3.      Op welk tijdstip wordt die kennis aangebracht  ? Niet elk kind is gelijk, dus als men klassikaal bepaalde informatie overbrengt, dan kan het gemakkelijk zijn dat een deel van de leerlingen daar niet rijp voor is, of misschien zelfs nooit open zal staan voor dat soort informatie. Het komt er dus op aan om te proberen te zoeken waar de interesses van de kinderen liggen, en van daaruit te proberen de kinderen bepaalde kennis te laten verwerven. Het is dus perfect mogelijk dat basiskennis voor het ene kind niet helemaal hetzelfde is als voor een ander kind.

 brains2

Algemeen wil ik tenslotte stellen dat, aangezien de beschikbaarheid aan informatie en kennis de laatste jaren explosief gegroeid is, het eigenlijk veel belangrijker is om kinderen te helpen hun weg te vinden in die massa aan beschikbare informatie, waarbij toegang (hoe geraak ik gemakkelijk aan die informatie), selectie (welke informatie is voor mij belangrijk) en interpretatie (hoe verwerk ik die informatie) vaardigheden zijn die vermoedelijk veel nuttiger zijn dan te weten wat de hoofdstad van Slovenië is of wanneer Napoleon de slag bij Waterloo verloor. De leerkracht kan daar veel bij helpen, niet door kinderen in groep in een bepaalde richting te duwen, maar door te proberen te voelen waar de noden en behoeften bij elk kind afzonderlijk liggen, en daarin een ondersteunende rol te spelen.

22:13 Gepost door Dirk Candaele in Actualiteit | Permalink | Commentaren (4) | Tags: onderwijs, kennis, vaardigheden, motivatie |  Facebook |