01-07-07

grondstoffenbeheer

diamantVorige maandag mocht onze minister van buitenlandse zaken Karel De Gucht een debat leiden als voorzitter van de VN veiligheidsraad. Hij koos daarvoor als onderwerp de relatie tussen natuurlijke rijkdommen en conflicten (zie ook mo.be) . Zijn uitgangspunt is dat een goed grondstoffenbeheer essentieel is voor de ontwikkeling van een land, een uitgangspunt dat ik volledig kan volgen, alleen zou ik grondstoffen dan iets ruimer willen bekijken dan de context waarin hij het woord gebruikt.

Bloeddiamanten

Zeggen dat heel wat conflicten in deze wereld te maken hebben met natuurlijke rijkdommen is zowat een open deur instampen. We hoeven alleen maar te kijken hoe snel het Westen, met de Verenigde Staten op kop, geneigd is om militair in te grijpen als er olie of andere waardevolle grondstoffen (voor het Westen) op het spel staan. Als we meer specifiek de situatie in Afrika beschouwen, dan is onder meer het verhaal van de illegale diamanthandel genoegzaam bekend. Zogenaamde bloeddiamanten die gebruikt worden door rebellen om hun oorlogen te financieren. Verschillende landen in Afrika (Congo, Liberia, Sierra Leone) dragen nog altijd de gevolgen van de conflicten die op deze manier gefinancierd werden. En nog steeds bestaat er een smokkel van waardevolle grondstoffen om op die wijze aan wapens te komen. Deze handel is lange tijd mogelijk gebleven omdat de diamanthandel (met De Beers in de hoofdrol) een andere richting uitkeek, en deed alsof er niets aan de hand was. Daar ligt dus een grote verantwoordelijkheid van het Westen, en hoewel er op dat vlak al wat verbetering kan vastgesteld worden is er nog veel werk aan de winkel. Zo is China nog steeds bijzonder weinig geïnteresseerd in wat er met hun financiële of materiële steun gebeurt zolang men maar aan grondstoffen geraakt. Ook in Indonesië gebeuren zaken waarbij een multinational die een goudmijn uitbaat niet vrijuit gaat. Dit toont aan dat het debat dat De Gucht op gang wil trekken zeker niet onterecht is. Uiteraard moeten we opletten dat we ons niet te veel gaan bemoeien in binnenlandse aangelegenheden, maar langs de andere kant is het toch wel schrijnend om te zien hoe erg een land als Congo eraan toe is, terwijl dit nu net een voorbeeld is van een land met onvoorstelbaar veel natuurlijke rijkdommen. Waar we echter wel kunnen aan werken is aan de houding van ondernemingen of landen die gretig op de grondstoffen van arme landen zitten te azen.

Starbucks

Er verscheen deze week ook een interessant berichtje op de website van 11.11.11 en Oxfam-wereldwinkels naar aanleiding van de registratie van 2 Ethiopische koffiemerken. Na een maandenlang getouwtrek tussen Oxfam International en de koffieproducenten enerzijds, en Starbucks (’s werelds grootste uitbater van koffieshops) anderzijds heeft deze laatste uiteindelijk bakzeil gehaald. Ook dit gaat over grondstoffen, en hoewel dit soort (landbouw)grondstoffen misschien niet de rechtstreekse aanleiding is voor conflicten is het wel duidelijk dat de machtspositie van rijke landen die de vrije markt sturen al voor heel wat ellende heeft gezorgd in arme landen die soms erg afhankelijk zijn van die grondstoffen. De registratie van beide koffiemerken mag dan ook beschouwd worden als een (weliswaar bescheiden) overwinning op de grote multinationals die er alles aan doen om zoveel mogelijk economische macht in eigen handen te houden.

MelkkoeNL

En met de start van het grootste festival in België mogen we ook even aandacht schenken aan de zogenaamde “melk-campagne” van oxfam-solidariteit. Die organisatie wil onder meer tijdens de zomerfestivals de gevolgen van de bijzonder lage melkprijzen  aankaarten. Zowel in Europa als in de arme landen moeten boeren steeds meer produceren aan steeds lagere prijzen om het hoofd boven water te kunnen houden. Uiteraard hebben we in Europa toch nog iets meer troeven dan in het Zuiden, wat dan tot de absurde situatie leidt dat het in Afrika goedkoper is om ingevoerde melkpoeder te gebruiken dan de eigen lokaal geproduceerde melk.

Eerlijke spelregels

Dit lijken op het eerste zicht misschien verschillende verhalen, maar toch hebben ze een gemeenschappelijk element. Arme landen beschikken wel degelijk over de middelen om hun situatie te verbeteren, alleen is het onmogelijk om mee te spelen in een globale wereld als je moet vertrekken vanuit een verloren positie. Vandaar dat rijke landen moeten ophouden met spelregels te hanteren die ervoor zorgen dat zij er voornamelijk bij winnen.

11:31 Gepost door Dirk Candaele in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0) | Tags: landbouw, conflicten, grondstoffen |  Facebook |