13-05-07

Dag van de Fair Trade

FT120507Gisteren was het internationale dag van de Fair Trade. Ook wel van de verpleegkunde en van de buikdans, op zich evengoed waardevolle initiatieven, maar daar heb ik toch wel wat minder voeling mee . Naar aanleiding van deze dag voerde Oxfam Wereldwinkels actie door overal tafels uit te zetten en koffie te schenken met de bedoeling om zo de langste koffietafel ooit in Vlaanderen op te stellen.

Ook wou men op zijn minst 2015m aan tafels bereiken, een getal dat symbool staat voor het jaar 2015, het jaar waar de Millenniumdoelstellingen van de VN zouden moeten bereikt zijn. De 2015 meters werden ruim overschreden, laat ons hopen dat dit een goed voorteken is voor het behalen van de Millenniumdoelstellingen. Ook in Kortrijk werd een stand opgesteld op het Schouwburgplein, en aangezien het weer, met uitzondering van een strakke wind, goed meeviel werd het een gezellige aangelegenheid. Fair Trade begint meer en meer zijn ingang te vinden, en heel wat mensen beginnen ook te geloven dat alleen deze manier van handel uiteindelijk de situatie van mensen in de derde wereld kan verbeteren. Ook politici (waar men het niet van zou verwachten) beginnen meer en meer sympathie te voelen voor dit model. Zo zagen we Verhofstadt verschijnen op de kalender van Oxfam Wereldwinkels, en zegt Bart De Wever in één van zijn lezersbrieven, naar aanleiding van zijn discussie met bewegingen die het opnemen voor mensen die in armoede leven, dat hij heus wel open staat voor het Wereldwinkelmodel, want dat hij onlangs nog bananen heeft gekocht in de Wereldwinkel (!). Toch vraag ik me af of al die politici die hun geloof in vrijhandel niet onder stoelen of banken steken wel weten wat met Fair Trade bedoeld wordt. Vooral nadat ik deze week het verhaal over de EPA’s hoorde ben ik daar nog niet zo zeker van.

In het kort kan men stellen dat EPA’s “overeenkomsten” zijn tussen Europa en derdewereldlanden (de zogenaamde ACP-landen) die onder meer de bedoeling hebben de invoertarieven die derdewereldlanden mogen heffen op producten die uit Europa komen (om zo hun eigen markt te beschermen) af te schaffen. Een maatregel die ertoe kan leiden dat de zo kwetsbare markt van ontwikkelingslanden  overspoeld wordt door (landbouw)producten uit het Westen, waardoor de lokale producent (boer) zijn producten helemaal niet meer aan de straatstenen kwijt kan. Het uitgangspunt van Europa is dat vrijhandel uiteindelijk alle problemen zal oplossen, een redenering waar de Fair Trade gedachte volgens mij haaks tegenover staat. Eerlijke handel wil net bereiken dat er allerhande mechanismen en criteria opgesteld worden zodat de mensen die steeds opnieuw het slachtoffer worden van een handel waar alleen de sterksten beter van worden toch nog enigszins beschermd worden, en kunnen rekenen op een eerlijke verloning voor hun arbeid.  

Eerlijke handel kan alleen maar als iedereen over dezelfde middelen beschikt, en aangezien vrijhandel volledig steunt op de troeven die het Westen heeft kan dit dus nooit werken. Handel is in de liberale gedachte trouwens nog steeds een doel op zich, terwijl het een middel zou moeten zijn om inkomen te verwerven om zo in het levensonderhoud te kunnen voorzien. Vrijhandel creëert onbeperkte mogelijkheden voor de sterksten, en laat in het beste geval wat kruimels over voor de zwakkeren, eerlijke handel wil ernaar streven EPAs-exposed_webdat de rijkdom zoveel mogelijk op een eerlijke manier verdeeld wordt.

Uiteraard kunnen we in de huidige economische context alleen maar hopen dat de voorstanders van vrijhandel bereid zijn om toch wat maatregelen toe te laten die het mogelijk maken om de zwakkeren te beschermen, want een complete ommezwaai in het economisch denken zal vermoedelijk nog niet voor morgen zijn. Als  we zien wat Europa voor ogen heeft met de EPA’s, dan lijkt zelfs de mogelijkheid om de vrije markt bij te sturen in gevaar te komen, en dat moeten we kost wat kost proberen te voorkomen.

Voor diegenen die meer willen weten over EPA’s, zie de site van de de Vlaamse Noord-Zuidbeweging