19-05-07

Religieuze symbolen achter het loket

hoofddoek3Soms is het wel eens goed om een tijdje te wachten vooraleer te reageren op een artikel, want de kans is groot dat iets later iemand die heel wat meer kennis van zaken heeft die dingen zegt die je zelf wel ergens in de onderbuik aangevoeld had, maar die je nooit zo zou hebben kunnen verwoorden. Dit is wat me door het hoofd schoot bij het lezen van het opiniestuk van Rik Pinxten dat verscheen in “De Morgen” van dinsdag laatstleden.

Naar aanleiding van het verbod op het dragen van een hoofddoek (of andere religieuze symbolen) bij de Antwerpse stadsdiensten trok Tom Lanoye de discussie (opnieuw) op gang. Onmiddellijk daarna kwam er een nogal felle reactie van Etienne Vermeersch waar ik even niet goed van was. Door de pedante manier waarop hij Kant erbij sleurde om zijn gelijk aan te tonen en vooral door de kille, rationele en rechtlijnige manier waarop hij zijn standpunt uiteenzette zat ik er na het lezen van zijn artikel een beetje verweesd bij. Daarom was ik ontzettend blij om een standpunt te lezen van iemand die ook recht van spreken heeft, maar die de dingen vanuit een andere hoek bekijkt. Een veel menselijker standpunt en volgens mij ook met meer realiteitszin, waarmee ik bedoel dat Pinxten meer rekening houdt met de veranderende samenleving waarin we momenteel leven, en met de eigenheid van mensen. Bovendien heeft hij ook aandacht voor nuance, iets wat ik bij Etienne Vermeersch compleet miste, want die slaagt er zelfs in om nazistisch geïnspireerde emblemen op eenzelfde lijn te zetten als een hiv-speldje. Etienne Vermeersch, of all people, hoe is het in godsnaam mogelijk.

kruiskettingHet discours van Rik Pinxten is misschien niet eenvoudig om te doorworstelen (waarvoor hij zich trouwens ook een beetje verontschuldigt), maar het loont volgens mij echt de moeite om het door te nemen. Het is nu eenmaal niet evident om een onderbouwde redenering uiteen te zetten zonder dat het wat complex wordt. Er was ook nog een reactie van Tom Naegels die enerzijds nogal fel afgaf op Vermeersch (en waarover ik me niet wil en eigenlijk ook niet kan uitspreken), maar anderzijds ging hij terug naar de kern van de zaak, de beslissing van het Antwerps stadsbestuur, en daar draait het tenslotte om.

In essentie komt het discours van Rik Pinxten erop neer dat de ideeën van belangrijke denkers op zich waardevol zijn als we ze kunnen kaderen in een bepaalde tijdsgeest. Met andere woorden, die ideeën zijn geschreven gebaseerd op de inzichten die op dat ogenblik voorhanden waren, maar het is bepaald simplistisch om deze zomaar te transporteren naar onze moderne samenleving. Mensen die zich geroepen voelen om vanuit een visie van een paar honderd jaar geleden andere culturen of tradities de les te spellen geven blijk van een zeker superioriteitsgevoel, wat een serieuze vingerwijzing was naar Vermeersch. Ondertussen heeft Vermeersch het opnieuw nodig gevonden om op een onvoorstelbaar betweterige manier terug te slaan (De Morgen, 18 mei) met allerhande citaten en historische wetenswaardigheden (waarvoor dank trouwens) om te tonen hoe belezen hij eigenlijk wel is (en hoe dom Rik Pinxten wel is), maar volgens mij toont hij met deze reactie alleen maar dat hij absoluut niet om kan gaan met kritiek, en dat mensen die er een andere mening op na houden best vakkundig de grond ingeboord worden door hen met allerlei historische feiten en uitspraken rond de oren te slaan. Uiteraard zou het niet verstandig zijn om te beweren dat  de ideeën van grote denkers niet belangrijk zijn, integendeel, ze kunnen zeker bijdragen tot de discussie, alleen dreigt die discussie nu wel erg af te glijden naar een discussie over de ideeën op zich, wat niet echt bijdraagt tot het vinden van een oplossing voor concrete problemen van het heden.

diversWat ik bovendien bijzonder waardeer aan Pinxten is dat hij in zijn redenering niet alleen rekening houdt met rationele argumenten, maar ook met emotionele en sociale aspecten. Dat is de houding van iemand die niet blijft hangen in mooie theorieën, maar die ook wil rekening houden met wat bij de doorsnee mens leeft. Hierop zou Vermeersch ongetwijfeld reageren door uit te pakken met de mails die hij krijgt van moslima’s, geen haar op mijn hoofd dat er trouwens aan twijfelt dat hij in die discussie heel zinvolle dingen te zeggen heeft, ik ben er echter ook van overtuigd dat er zeker evenveel moslima’s zijn die niet met hem akkoord gaan. Maar nogmaals, wat vooral belangrijk is, is dat het al dan niet steun krijgen voor zijn standpunt tegenover de hoofddoek volgens mij geen argument kan zijn om te gebruiken in de discussie voor of tegen religieuze symbolen in de Antwerpse stadsdiensten. In een moderne maatschappij moeten we kunnen mee evolueren met de tijdsgeest, met een veranderende samenleving, en dus ook met heel veel diversiteit. Daarbij kunnen we wel bedenkingen hebben bij bepaalde tradities en regels (die heb ik zeker ook), maar dat geeft ons niet het recht om deze te gaan veroordelen, en zeker niet om ze zomaar te gaan verbieden.

keppelTom Naegels voegt daar trouwens nog een bedenking aan toe, gericht aan Patrick Janssens : laat ons vooral de mens (en zijn gedrag) blijven zien, ongeacht de kledij die zij of hij draagt. Een stelling die ik al gans mijn leven verdedig. Om met diverstiteit te leren omgaan moet men er ook voor zorgen dat die zichtbaar is, met andere woorden, door verscheidenheid weg te steken achter een dresscode zal men vooroordelen zeker niet wegkrijgen. Professor Vermeersch stelt dat in functie van de neutraliteit best een strikt algemene regel wordt aangehouden, maar ik zie het eerder als een gemakkelijkheidsoplossing om botweg alle uitingen van persoonlijke overtuigingen te verbieden, op die manier moet men niet de lastige oefening maken om grenzen te bepalen (want uiteraard vind ik ook wel dat men niet alles kan toelaten). Bovendien loopt men zo niet het risico dat men telkens weer de discussie zal moeten voeren als voor een specifieke situatie de grens te vaag blijkt te zijn. Maar dat is volgens mij nu eenmaal eigen aan een democratie, een overheid die dit uit de weg wil gaan doet volgens mij niet aan goed bestuur. Patrick Janssens beweert dat we een soort apartheid zouden invoeren als we mensen met een keppeltje, een hoofddoek of een kruis achter het loket zouden zetten, omdat daardoor rijen zouden ontstaan volgens voorkeur van de burgers. Ik denk echter dat de kans veel groter is dat men een vooroordeel kan kwijtraken als men correct behandeld wordt door iemand met een (zichtbaar!) andere geloofsovertuiging dan de jouwe, dan dat men altijd door “grijze ambtenaren” te woord gestaan wordt.  Het Antwerps stadsbestuur houdt geen rekening met het verlangen van mensen om hun eigenheid te kunnen bewaren en die ook te kunnen uitdrukken, en probeert dat zelfs te fnuiken. Niet alleen kan zich dit op termijn wreken, volgens mij is zo’n houding een democratie onwaardig.

stadhuisHet groot aantal lezersbrieven met kritiek op de Antwerpse richtlijnen die ondertussen verschenen zijn toont aan dat heel wat mensen mijn mening delen, ik hoop dan ook dat dit op één of andere manier tot “’t schoon verdiep” doordringt, en ze die zinloze maatregel opnieuw teniet doen.

Eén ding moet ik professor Vermeersch wel nageven, het is verdomd moeilijk een visie omtrent zo’n complexe materie uiteen te zetten in een kort tijdsbestek, daardoor is dit bericht nogal lang uitgevallen. Om alles echt goed uit te doeken te doen had ik het gemakkelijk tweemaal zo lang kunnen maken, maar dat wil ik de mensen die de moeite doen om mijn schrijfsels te lezen nu ook weer niet aandoen

15:43 Gepost door Dirk Candaele in Actualiteit | Permalink | Commentaren (3) | Tags: vermeersch, pinxten, hoofddoek, stadsdiensten, antwerpen |  Facebook |

Commentaren

Hoofddoeken Dag Dirk,

Je hebt gelijk dat de hoofddoek-materie een complexe materie is. Ik ben er zelf ook nog niet uit. Een belangrijk element is m.i. de maatschappelijke perceptie. Als ik naar een betrekking ga solliciteren, dan doe ik een maatpak aan. Wedden dat iemand met een T-shirt aan geen kans maakt? Maw ik pas mij aan aan de gegeven omstandigheden en offer dus (bewust!!) een stuk van mijn vrijheid op. In die zin hou ik vast aan een 'neutraliteits'-beginsel. Iemand die een loketfunctie uitoefent dient
vertrouwen te wekken. M.i. kan dat het best door zo neutraal mogelijk over te komen. Een bediende die ostentatief een kruis draagt, komt voor mij, als niet kerkelijke, niet neutraal over. Mijn houding tov het islamitische hoofddoek is ambivalent. Door onvoorwaardelijk (of is het gedwongen?) achter hun godsdienst te staan bij het uitoefenen van een openbare functie, vind ik persoonlijk dat men te ver gaat. Een godsdienstbeleving is een privézaak en daarmee dient men andere mensen niet te belasten.
Ik ben hier nogal redelijk categoriek is, omdat ik in de 'katholieke' buitenwijken van Kortrijk woon en veel heb mogen horen dat het onverantwoord was, dat mijn kinderen niet gedoopt werden (alsof ik mijn kinderen een 'slechte' opvoeding gegeven zou hebben -- en dit amper enkele jaren terug!) Daarom, godsdienst is privé, hou het aub ver van een openbare functie!

Gepost door: Vrijdenker | 27-05-07

zichzelf blijven Oei, wat lees ik nu, dat je een maatpak aandoet om te gaan solliciteren ? Dat is nu bijvoorbeeld iets wat ik tot op heden principieel nooit heb willen doen. Ik wil steeds dat mensen mij zien zoals ik ben, en een maatpak is iets wat niet echt bij mij past. Ik ben nochtans al verschillende keren van werk veranderd (6 keer om precies te zijn), en telkens was ik er redelijk zeker van dat men een correct beeld van mij had (en niet het beeld dat ik hen had opgehangen). Ik heb ooit eens een interessante betrekking geweigerd omdat de personeelschef mij op een bepaald ogenblik zei dat men toch wel verwachtte dat ik een das zou dragen bij het uitvoeren van mijn job. Tja, misschien ben ik een beetje tegendraads, maar voor mij is het echt heel belangrijk dat ik mezelf kan blijven zonder me achter wat dan ook weg te stoppen, en ik kan mij voorstellen dat dit voor sommige andere mensen ook zo is.
groetjes

Gepost door: Dirk | 28-05-07

Marketing Dag Dirk, de verpakking heeft toch weinig met de inhoud te maken? Wees gerust op een sollicatiegesprek kijkt men zo door een maatpak heen. Aan de andere kant wordt dagelijks aangetoond dat presentatie en verpakking wel degelijk een grote invloed op de keuze (van een kandidaat, product, ...) hebben. Het is ontluisterend te moeten vaststellen (ik heb dat geleerd uit een cursus presentatie-technieken) dat de vorm primeert op de inhoud. In die zin neem ik geen risico (en blijkbaar de andere sollicitanten - in mijn geval - ook niet) en spendeer ik wat aandacht aan de verpakking die in mijn geval verwacht wordt. Zonder das red je het ook wel, maar dien je al goed boven de anderen uit te steken. Ik voel me meer als het paard van Troje. Eenmaal ik de vesting binnen ben, zet ik ze toch naar mijn hand!
Dat is mijn strategie.
Groetjes

Gepost door: Vrijdenker | 29-05-07

De commentaren zijn gesloten.