25-02-07

Voedsel en CO2

co2Vorige week werd mijn aandacht getrokken door een bijdrage van Pierre Ozer en Dominique Perrin in “de Gedachte” (De Morgen) van donderdag 22 februari. Daarin werd een redelijk concrete link gemaakt tussen onze eetgewoontes en de uitstoot van CO2. Uiteraard weten we ondertussen wel dat het vervoer van voedsel de wereld rond zijn gevolgen heeft voor het milieu, maar als men één en ander op een rijtje zet is het toch wel confronterend.

 

Diezelfde dag las ik ook het artikel over onder meer Joris Vandenbroucke (Spirit) die zich fier op de borst klopte omdat hij voor een vlucht 8 euro extra betaalde dat besteed zal worden voor het onderhouden of aanleggen van 20 bomen. Als deze bomen 1 jaar kunnen groeien zal de belasting die hij met zijn vlucht op het milieu veroorzaakt heeft weer teniet gedaan worden. Klinkt wel mooi, maar ik vraag me dan toch af hoelang het zal duren vooraleer er geen plaats meer zal zijn om te wonen als voor elke passagier van elke vlucht 20 bomen zouden bijgeplant worden. Uiteraard vereenvoudig ik de zaken nu heel sterk, maar toch denk ik dat we misschien beter eens zouden kijken hoe we het aantal vluchten kunnen beperken, in plaats van eerst te vervuilen en dan te kijken hoe we die vervuiling teniet kunnen doen. Natuurlijk kunnen we de klok niet terugdraaien, maar het is een feit, als gevolg van de globalisering en delokalisatie hebben we toch wel een aantal bizarre situaties gecreëerd.

 langoustines

Het meest absurde is wel het verhaal van de langoustines die vanuit Schotland naar Thailand gevoerd worden om daar gepeld te worden, en dan opnieuw naar Europa getransporteerd worden om hier op ons bord te verschijnen. Misschien levert dit wel wat werk op in Azië, maar het betekent vooral minder kosten voor de westerse bedrijven die geen dure arbeidskrachten moeten betalen, en die vooral ook niet moeten opdraaien voor de milieukost.

 

Maar niet alleen de delokalisatie van de arbeid draagt bij tot het verhogen van de transport, ook de offshoring van diensten zorgt ervoor dat heel wat meer mensen met het vliegtuig onderweg zijn. Want hoewel een aantal zaken via zogenaamde “conference calls” kan geregeld worden kan men er toch niet van uit om af en toe eens ter plaatse te gaan om in de offshore-locaties mensen te gaan opleiden, of om mensen vanuit die offshore-locaties naar het land waar het bedrijf gelokaliseerd is over te vliegen omdat ze toch wat voeling zouden krijgen met de business.

 vliegtuig

Globalisering heeft een aantal aantrekkelijke aspecten, maar heeft ook heel wat nadelige gevolgen, onder meer dus voor het milieu. Het is natuurlijk zo dat het aangenaam is om producten naar hier te krijgen (of omgekeerd) die ter plaatse niet te verkrijgen zijn, en dat valt dus wel te verdedigen, maar over producten die evengoed dicht bij huis te krijgen zijn zouden we toch eens heel goed moeten nadenken. Daarom vind ik het voorstel van hogervernoemde heren om de afkomst en de reisweg dat een product afgelegd heeft te vermelden op de verpakking uitstekend, want daardoor zou de consument tenminste al de nodige informatie hebben om keuzes te kunnen maken. Keuzes die echter ook soms moeilijk kunnen zijn. Kiezen we bijvoorbeeld een bioproduct dat vanuit het zuiden van Frankrijk aangevoerd werd, of kiezen we voor minder bio, maar voor een product dat door de plaatselijk boer geproduceerd werd ?

 

Als fervente voorstander van het wereldwinkelmodel zit ik nog met een ander probleem : wat doen we met eerlijke producten die van heel ver komen, en waarvoor we eigenlijk een alternatief dichter bij huis hebben ? Uiteraard is het uitgangspunt hier verschillend, we brengen die producten niet naar hier om de consument te behagen, maar om de producenten in het Zuiden een menswaardig inkomen te bezorgen, en gezien de beperkte hoeveelheid in verhouding met de traditionele handel is die kost echt wel verwaarloosbaar, dus zoek ik hier misschien wel spijkers op laag water.

 Ep-straatsburg

Het is dus duidelijk, dit is een complex probleem waarvoor we geen pasklaar antwoord hebben. Maar het is absoluut noodzakelijk dat we hierover toch eens goed beginnen nadenken, en een aantal voor- en nadelen tegenover elkaar afwegen, want we kunnen er niet omheen, ons consumptiegedrag leidt soms tot een onverantwoorde belasting van het milieu. Bart Staes lanceerde voor het Europees Parlement reeds een aantal ideeën, een goede aanzet in de richting van een mogelijke vermindering van CO2 uitstoot. Alvast een betere aanzet dan het veralgemenen van taksen op verpakkingen omdat een CO2-taks een beetje te ingewikkeld is ....

 

Er loopt ook een petitie op het internet voor een duidelijke etikettering op de verpakking van intercontinentale goederen, mensen die willen tekenen kunnen dit op http://www.petitiononline.com/redplane/petition.html

11:31 Gepost door Dirk Candaele in Actualiteit | Permalink | Commentaren (3) | Tags: co2, voedsel, vliegtuig, transport, taks |  Facebook |

18-02-07

Halal

halal2De gemoederen laaiden vorige week nogal hoog op nadat de ouders van kinderen in het Antwerps stedelijk onderwijs een brief ontvangen hadden met de mededeling dat uitsluitend halalvlees geserveerd zou worden op de bosklassen. Een interessant debat waarbij ik onwillekeurig moest denken aan een citaat van de hand van Mahatma Gandhi dat ik onlangs las : “Ik wil de vier kanten van mijn huis niet barricaderen of mijn ramen dichttimmeren. Ik wil dat de geest van alle culturen bij mij thuis zo vrij mogelijk waait. Maar ik weiger om wie of wat ook mijn huis te moeten verlaten”. Een woordje uitleg lijkt me hier wel gepast.

 

Veel mensen zijn tot op zekere hoogte wel bereid om zich verdraagzaam op te stellen tegenover andere culturen of religieuze overtuigingen. Wel kan de grens waar men het gevoel heeft dat men te ver gaat heel verschillend zijn van persoon tot persoon. Vraag is dus wanneer men het gevoel krijgt dat een grens overschreden wordt. Het antwoord is volgens mij dat mensen het moeilijk krijgen als ze het gevoel hebben dat ze de eigen gewoontes moet gaan aanpassen, of erger nog, dat ze de eigen principes moet beginnen verloochenen (en dus het gevoel krijgen dat ze “uit hun huis verjaagd worden”) in het belang van de verdraagzaamheid. Uiteraard heeft het stedelijk onderwijs in Antwerpen een kapitale fout gemaakt door mensen geen keuze meer te laten, maar er werd ook nogal fel gereageerd op halalvlees op zich, iets wat ik toch even van naderbij zou willen bekijken. Want als ik iets geleerd heb uit de vele reacties die ik vorige week gelezen heb, is dat desinformatie zo gemakkelijk kan leiden tot onnodige discussies. Discussies waarbij langs de ene kant geroepen wordt dan het een schande is dat kinderen vlees moeten eten van dieren die afgezien hebben, en langs de andere kant even luid respect geëist wordt voor andere religieuze overtuigingen.

 

Een aantal jaren terug maakte ik een gelijkaardige uitsluitingdiscussie mee in een school die verdraagzaamheid en diversiteit hoog in het vaandel draagt. Allemaal goed bedoeld en heel lovenswaardig, maar niet echt moeilijk in een school waar men weinig te maken heeft met andere culturen of geloofsovertuigingen. Tot de dag dat een moslimouder kwam zeggen dat zijn dochter niet meer kon deelnemen aan bepaalde activiteiten zoals zwemmen of bosklassen omdat zij de leeftijd van 10 jaar bereikt had. Aangezien het hier een freinetschool betrof waar principes als gelijkwaardigheid tussen meisjes en jongens of het niet uitsluiten van kinderen uit een groepsgebeuren fundamenteel zijn was dit uiteraard een ernstig probleem. Dit leidde tot een discussie waar men toen niet echt uit geraakte. Ik weet niet hoe dit uiteindelijk afgelopen is, maar het is toch wel een beetje pijnlijk dat er bij het eerste obstakel al een beetje paniekerig gereageerd werd. Gisteren las ik dan het artikel over de school met uitsluitend kinderen met een islamitische achtergrond waaruit blijkt dat het wel anders kan, want blijkbaar kan men daar heel wat beter met dergelijke vragen omgaan (hoewel ik me kan voorstellen dat dit ook wel niet zonder slag of stoot zal gebeuren). Misschien heeft dat voor een stuk te maken met het feit dat een groot deel van de leerkrachten ook van allochtone afkomst is, enerzijds goed geïntegreerd waardoor ze de westerse principes en  wetten goed kennen, maar anderzijds ook met begrip voor de gevoeligheden die leven bij de moslimbevolking.

 

Hoe dan ook, bovenstaand voorval is volgens mij heel wat complexer dan de rel waar we nu mee geconfronteerd worden. Als men eens de moeite neemt om meer informatie in te winnen over de voorwaarden waaraan halalvlees moet voldoen, dan komt men tot verrassende vaststellingen. Blijkt dat dieren die gekweekt worden volgens halalregels in goede condities moeten grootgebracht worden. Dus geen legbatterijen voor kippen, geen boerderijen waar koeien met honderden op elkaar gepakt zitten, geen dieren die op elkaar geperst zitten tijdens het transport. Blijft natuurlijk het gevoelige punt dat deze dieren niet mogen verdoofd worden bij het slachten, maar of die dieren daarom echt zoveel meer lijden is nog maar de vraag. Dit betekent dus dat mensen die moord en brand schreeuwen dat hun kinderen geen halalvlees mogen eten uit respect voor dieren wel eens zelf vlees zouden kunnen eten dat op heel wat minder diervriendelijke manier geproduceerd werd dan het vlees waar ze zo tegenop komen. Van een paradox gesproken... Natuurlijk kan men nog steeds moeite hebben met het godsdienstig aspect, maar ik kan me best voorstellen dat mensen waarvoor het een worst kan wezen of een dier al dan niet met de kop naar mekka gericht stond bij het slachten helemaal geen probleem zouden hebben met het eten van halalvlees.  

 

Met dat laatste wil ik helemaal niet pleiten voor een pragmatisch aanpak want ik ben het volkruzie1omen eens met Patrick Janssens dat we absoluut moeten waken over de vrije keuze. Ik wil met dit bericht op mijn blog zelfs geen standpunt innemen in deze discussie. Ik wil enkel maar aangeven dat bepaalde verschillen misschien wel minder onverenigbaar zijn dan we op het eerste gezicht zouden denken. In dergelijke debatten is het van het allergrootste belang dat de betrokken partijen hun meningsverschillen kunnen doorpraten, en met respect voor de gevoeligheden van de ander bereid zijn om contructief te werken zodat een oplossing kan gevonden worden waar iedereen zich goed kan bij voelen. Daarbij moet men ook durven principiële standpunten op tafel te leggen, want anders kan men er nooit toe komen om de ander te begrijpen. Het is nooit een goed idee om de politici, gebaseerd op een aantal ongenuanceerde standpunten, een compromis naar voren te laten schuiven, want dan is de kans groot dat niemand daar gelukkig mee is.

16:11 Gepost door Dirk Candaele in Actualiteit | Permalink | Commentaren (2) | Tags: halal, diervriendelijk, culturele verschillen, respect |  Facebook |

11-02-07

Zinloos geweld

zinloos_R453oNaar aanleiding van de steekpartij vorige week voelden heel wat mensen zich geroepen  om hun mening te ventileren over de oorzaken van dat “zinloos geweld”. De meningen waren uiteenlopend, en sommige uitspraken waren aanleiding tot opvallende misverstanden.

 

Zo blijkt de uitzending “morgen beter” van maandagavond nogal wat kwaad bloed gezet te hebben bij VTM-directeur Eric Goens. Ikzelf heb de uitzending niet gezien, maar wel hoorde ik het interview met Gui Polspoel op Studio Brussel de dag nadien, en ik moet eerlijk zeggen dat ik in eerste instantie ook de indruk kreeg dat Polspoel insinueerde dat mede door VTM het geweld in de maatschappij was toegenomen. Uiteindelijk wou Polspoel alleen maar aangeven dat er sedert de komst van VTM veel meer aandacht is voor geweld in de berichtgeving (ook op de VRT), waardoor we de perceptie krijgen dat er meer geweld is in de maatschappij, wat het angstgevoel alleen maar versterkt. Ook criminologe Cathy Brolet is van mening dat mediatisering alleen maar bijdraagt tot een valse indruk dat onze maatschappij er gevaarlijker op geworden is. We kunnen er inderdaad niet omheen, meer en meer halen sensationele berichten het journaal ten koste van meer inhoudelijke berichtgeving, een evolutie die ik alleen maar kan betreuren.

 

american_dreamVande Lanotte geeft toe dat de politiek niet de indruk moet wekken dat we dergelijke drama’s kunnen voorkomen, en in zijn zoektocht naar mogelijke oorzaken haalt hij een mogelijk groeiend angstgevoel bij de jongeren aan. Ook stipt hij aan dat er misschien teveel druk is op de jongeren, volgens mij een interessante denkpiste om eens verder te onderzoeken. In een maatschappij waar volwassenen soms nog moeilijk kunnen standhouden is het logisch dat jongeren het ook niet al te gemakkelijk hebben. Het idee van de “American dream” die via de neo-liberale ideologie ook hier meer en meer opgang maakt wil ons namelijk allemaal doen geloven dat “the sky the limit” is als we maar genoeg ons best doen. Wat moeten jongeren dan wel voelen als het bij hen toch niet al te goed blijkt te lukken ?

 

Een belangrijke bijdrage was ook de analyse van Peter Adriaenssens die wat moeite had met de vaststellingen in de media dat de geweldpleger een “doodgewone jongen uit een doodgewoon gezin” is. Terecht merkt hij op dat iemand die tot dergelijke extreme vorm van geweld in staat is niet als “doodgewoon” kan omschreven worden, waarmee hij wil aangeven dat iemand doodsteken absoluut niet normaal is. Om zoiets te doen moet er al een traject afgelegd zijn, misschien onmerkbaar voor de omgeving, maar als men dieper graaft komt men altijd wel terecht bij dingen die ooit verkeerd gelopen zijn. Door te blijven benadrukken dat het hier om een doorsnee jongen gaat krijgt de maatschappij opnieuw een verkeerd signaal, waardoor mensen zich beginnen af te vragen of we nu ook al bang moeten zijn voor “gewone” mensen.jongeren_groot

 

En zoals altijd bij dergelijke gebeurtenissen is er altijd wel iemand die moet komen zwaaien met termen als “waarden en normen”. Dit keer is het Hilde Kieboom die in haar bijdrage in “De Gedachte” dit thema aankaart. Telkens ik iemand hoor beweren dat men vroeger meer waarden en normen bijbracht vraag ik me af of een pak rammel als een kind iets verkeerd gedaan had dan zoveel “waarden en normen” bijbracht ? Of als het antwoord “daarom” op een waarom-vraag zoveel meer duidelijkheid bracht voor jongeren ? Het enige wat in deze context misschien wel een rol kan spelen is dat er steeds minder tijd is om naar jongeren te luisteren, omdat we allemaal zo druk bezig zijn om te zoeken hoe we onszelf zoveel mogelijk kunnen realiseren, terwijl jongeren nog volop aan het zoeken zijn hoe ze in godsnaam aan die zelfrealisatie kunnen beginnen. In diezelfde context was de column van Bernard Dewulf een duidelijke vingerwijzing naar de voorbeeldfunctie van volwassenen, waarbij hij de link maakt met verkeersagressie en met subtiel geweld dat aanleiding kan geven tot frustraties en wraakgevoelens. Ik vraag me ook af welk signaal we als volwassenen geven als een grote groep mensen er blijkbaar geen probleem mee heeft dat iemand een vluchtende inbreker in de rug schiet.

 

Ten slotte ga ik volledig akkoord met Cathy  Brolet dat het begrip “zinloos geweld” een verschikkelijk ongelukkige term is. Hoog tijd om eens een ander woord te vinden voor geweld dat absoluut onbegrijpelijk is, want ondertussen zouden we nu toch allang moeten weten dat geweld nog nooit iets opgelost heeft, in een beschaafde maatschappij zou iedereen er dus moeten van overtuigd zijn dat geweld altijd zinloos is.

12:01 Gepost door Dirk Candaele in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0) | Tags: geweld, jongeren, media |  Facebook |

04-02-07

Privé of openbare dienstverlening ?

ist2_269642_gent_and_ladyIk weet niet waarom, maar regelmatig heb ik met de opiniestukjes van Margot Vanderstraeten nogal wat moeite. Zo pleitte ze vorige week om de dienstverlening in de publieke sector te verbeteren door een voorbeeld te nemen aan de privé-sector, een voorstel waar ik nogal wat bedenkingen bij heb.

 

Zo kwam toevallig een dag later het bericht van de schokkerende praktijken van onderaannemers die in wegrestaurants de toiletten verzorgen. Nog een dag later weet de arbeidsinspectie te melden dat het probleem veel ruimer verspreid is dan enkel bij wegrestaurants. Zo is sociale dumping ook schering en inslag in sectoren als de bouw, de horeca en het goederenvervoer. Hoewel, is dit laatste eigenlijk geen open deur intrappen? Iedereen die een klein beetje van deze wereld is weet dat sjoemelen in dit land bijna een nationale sport is, en dan spreek ik hier eigenlijk vooral over Vlaanderen. Het is een beetje pijnlijk om toe te geven, want eigenlijk ben ik meer te vinden voor kleinschaligheid, maar het is wel zo dat, hoe kleiner de onderneming, hoe vrolijker er misbruik gemaakt wordt van werknemers of hoe vanzelfsprekender men het vindt om belastingen te ontduiken.

 

Dus toch beter grotere ondernemingen ? Eigenlijk niet. Mark Hurd, CEO van één van de grootste IT-bedrijven van de wereld heeft vorig jaar één van de grootste bonussen gekregen die men ooit uitgekeerd heeft in Sillicon Valley, hét mekka van IT-bedrijven : 19 miljoen dollar. Voor alle duidelijkheid, dit is enkel een toemaatje, dit komt dus bovenop het loon en andere inkomsten die deze man al krijgt. Ondertussen weten we dat binnen zijn bedrijf mensen voortdurend onder druk staan omdat de kosten alsmaar meer naar beneden moeten, niet om geen verlies te maken, maar om de winsten nóg groter te maken. Daardoor wordt binnen het bedrijf de sfeer zodanig verpest dat nog weinig mensen plezier vinden in hun job, of waardoor werknemers het bedrijf verlaten uit onvrede met het feite dat men niet de mogelijkheid meer heeft om kwaliteit te leveren. Een voorbeeld nemen aan de privé-sector ? I don’t think so !

 

hierarchieToch kan ik niet ontkennen dat er in de openbare diensten iets schort met de dienstverlening. Alleen denk ik dat dit eerder te maken heeft met de grootte van de organisatie en de beperkte betrokkenheid die men voelt met het bedrijf waarin men werkt of met het “product” dat men maakt. Want dezelfde mentaliteit vindt men ook terug in grote privé-ondernemingen, omdat ook daar de afstand tussen het product en de werknemer, of tussen de werknemer en zijn manager veel te groot geworden is. Laat staan dat de persoon onderaan de ladder nog begrijpt waar dat hoger management, 5 of 6 niveaus hoger, mee bezig is. Er zijn natuurlijk altijd mensen die van nature uit een zekere intrensieke motivatie hebben om zo goed mogelijk werk te leveren, en die zullen er in om het even welke organisatie uitspringen, maar dat zijn toch wel eerder de witte raven. Voor het overgrote deel van de mensen is er ook nog een exteZak2rne motivatie nodig, en daarmee bedoel ik niet het loon dat men verdient. Daarmee bedoel ik veeleer de reactie die men krijgt op zijn of haar functioneren. Uiteraard weet men dat in grote bedrijven ook, maar het probleem is dat daarvoor allerlei artificiële constructies opgezet worden om de werknemers te motiveren, terwijl het enige wat meestal ontbreekt enkel een manager is die écht luistert. Met andere woorden, misschien “zien” of “horen” de werknemers in openbare diensten wel niet voldoende omdat hun baas of organisatie hen ook niet “ziet” of “hoort”. En dat geldt evengoed binnen grote privé-ondernemingen.