18-02-07

Halal

halal2De gemoederen laaiden vorige week nogal hoog op nadat de ouders van kinderen in het Antwerps stedelijk onderwijs een brief ontvangen hadden met de mededeling dat uitsluitend halalvlees geserveerd zou worden op de bosklassen. Een interessant debat waarbij ik onwillekeurig moest denken aan een citaat van de hand van Mahatma Gandhi dat ik onlangs las : “Ik wil de vier kanten van mijn huis niet barricaderen of mijn ramen dichttimmeren. Ik wil dat de geest van alle culturen bij mij thuis zo vrij mogelijk waait. Maar ik weiger om wie of wat ook mijn huis te moeten verlaten”. Een woordje uitleg lijkt me hier wel gepast.

 

Veel mensen zijn tot op zekere hoogte wel bereid om zich verdraagzaam op te stellen tegenover andere culturen of religieuze overtuigingen. Wel kan de grens waar men het gevoel heeft dat men te ver gaat heel verschillend zijn van persoon tot persoon. Vraag is dus wanneer men het gevoel krijgt dat een grens overschreden wordt. Het antwoord is volgens mij dat mensen het moeilijk krijgen als ze het gevoel hebben dat ze de eigen gewoontes moet gaan aanpassen, of erger nog, dat ze de eigen principes moet beginnen verloochenen (en dus het gevoel krijgen dat ze “uit hun huis verjaagd worden”) in het belang van de verdraagzaamheid. Uiteraard heeft het stedelijk onderwijs in Antwerpen een kapitale fout gemaakt door mensen geen keuze meer te laten, maar er werd ook nogal fel gereageerd op halalvlees op zich, iets wat ik toch even van naderbij zou willen bekijken. Want als ik iets geleerd heb uit de vele reacties die ik vorige week gelezen heb, is dat desinformatie zo gemakkelijk kan leiden tot onnodige discussies. Discussies waarbij langs de ene kant geroepen wordt dan het een schande is dat kinderen vlees moeten eten van dieren die afgezien hebben, en langs de andere kant even luid respect geëist wordt voor andere religieuze overtuigingen.

 

Een aantal jaren terug maakte ik een gelijkaardige uitsluitingdiscussie mee in een school die verdraagzaamheid en diversiteit hoog in het vaandel draagt. Allemaal goed bedoeld en heel lovenswaardig, maar niet echt moeilijk in een school waar men weinig te maken heeft met andere culturen of geloofsovertuigingen. Tot de dag dat een moslimouder kwam zeggen dat zijn dochter niet meer kon deelnemen aan bepaalde activiteiten zoals zwemmen of bosklassen omdat zij de leeftijd van 10 jaar bereikt had. Aangezien het hier een freinetschool betrof waar principes als gelijkwaardigheid tussen meisjes en jongens of het niet uitsluiten van kinderen uit een groepsgebeuren fundamenteel zijn was dit uiteraard een ernstig probleem. Dit leidde tot een discussie waar men toen niet echt uit geraakte. Ik weet niet hoe dit uiteindelijk afgelopen is, maar het is toch wel een beetje pijnlijk dat er bij het eerste obstakel al een beetje paniekerig gereageerd werd. Gisteren las ik dan het artikel over de school met uitsluitend kinderen met een islamitische achtergrond waaruit blijkt dat het wel anders kan, want blijkbaar kan men daar heel wat beter met dergelijke vragen omgaan (hoewel ik me kan voorstellen dat dit ook wel niet zonder slag of stoot zal gebeuren). Misschien heeft dat voor een stuk te maken met het feit dat een groot deel van de leerkrachten ook van allochtone afkomst is, enerzijds goed geïntegreerd waardoor ze de westerse principes en  wetten goed kennen, maar anderzijds ook met begrip voor de gevoeligheden die leven bij de moslimbevolking.

 

Hoe dan ook, bovenstaand voorval is volgens mij heel wat complexer dan de rel waar we nu mee geconfronteerd worden. Als men eens de moeite neemt om meer informatie in te winnen over de voorwaarden waaraan halalvlees moet voldoen, dan komt men tot verrassende vaststellingen. Blijkt dat dieren die gekweekt worden volgens halalregels in goede condities moeten grootgebracht worden. Dus geen legbatterijen voor kippen, geen boerderijen waar koeien met honderden op elkaar gepakt zitten, geen dieren die op elkaar geperst zitten tijdens het transport. Blijft natuurlijk het gevoelige punt dat deze dieren niet mogen verdoofd worden bij het slachten, maar of die dieren daarom echt zoveel meer lijden is nog maar de vraag. Dit betekent dus dat mensen die moord en brand schreeuwen dat hun kinderen geen halalvlees mogen eten uit respect voor dieren wel eens zelf vlees zouden kunnen eten dat op heel wat minder diervriendelijke manier geproduceerd werd dan het vlees waar ze zo tegenop komen. Van een paradox gesproken... Natuurlijk kan men nog steeds moeite hebben met het godsdienstig aspect, maar ik kan me best voorstellen dat mensen waarvoor het een worst kan wezen of een dier al dan niet met de kop naar mekka gericht stond bij het slachten helemaal geen probleem zouden hebben met het eten van halalvlees.  

 

Met dat laatste wil ik helemaal niet pleiten voor een pragmatisch aanpak want ik ben het volkruzie1omen eens met Patrick Janssens dat we absoluut moeten waken over de vrije keuze. Ik wil met dit bericht op mijn blog zelfs geen standpunt innemen in deze discussie. Ik wil enkel maar aangeven dat bepaalde verschillen misschien wel minder onverenigbaar zijn dan we op het eerste gezicht zouden denken. In dergelijke debatten is het van het allergrootste belang dat de betrokken partijen hun meningsverschillen kunnen doorpraten, en met respect voor de gevoeligheden van de ander bereid zijn om contructief te werken zodat een oplossing kan gevonden worden waar iedereen zich goed kan bij voelen. Daarbij moet men ook durven principiële standpunten op tafel te leggen, want anders kan men er nooit toe komen om de ander te begrijpen. Het is nooit een goed idee om de politici, gebaseerd op een aantal ongenuanceerde standpunten, een compromis naar voren te laten schuiven, want dan is de kans groot dat niemand daar gelukkig mee is.

16:11 Gepost door Dirk Candaele in Actualiteit | Permalink | Commentaren (2) | Tags: halal, diervriendelijk, culturele verschillen, respect |  Facebook |

Commentaren

Standpunt Dirk, Je stelt dat je hier geen standpunt wilt innemen. Toch haal je een pak argumenten aan om deze discussie met de nodige sereniteit te behandelen. Blijkbaar lees je ook DeMorgen. Ik heb hetzelfde interview met Patrick Janssens gelezen. Ik wil in deze discussie wel een standpunt innemen. Ik vraag me vooreerst af hoe ver we met alle deze 'vrijheden' kunnen gaan. Iemand vraagt halalvlees, iemand anders vlees van biologisch gekweekte dieren, nog iemand anders vlees van dieren die verdoofd werden voordat ze geslacht werden, noch anderen willen geen vlees, macrobiotische voeding, enz... Waar eindigt dat? Ik ben nogal huiverachtig tegenover het invoeren van religieuze stelregels (halalvlees) in instellingen van een openbaar karakter (scholen). Voor hetzelfde geld kunnen katholieken dan vragen dat het vlees eerst door een priester gezegend dient te worden. Voor mij behoren religieuze stelregels tot de privésfeer en mogen niet afdwingbaar zijn in een openbare instellingen. Of ik daar mee geen respect zou hebben of onverdraagzaambaar zou zijn, weet ik niet. Respect is m.i. wederzijds. Het is niet omdat men niet wil toegeven aan bepaalde eisen van de anderen, dat men niet respectvol of niet verdraagzaam is. (In DeMorgen viel ook een relaas over een 'islamitische' school te lezen: er werd geen halal-vlees geserveerd en de meisjes en jongens gingen samen zwemmen!)

Gepost door: Vrijdenker | 18-02-07

Eventjes toelichten : ik bedoelde dat ik geen standpunt wil innemen of er nu al dan niet halalvlees moet geserveerd worden op bosklassen of in scholen. Je hebt natuurlijk gelijk dat ik pleit voor de nodige sereniteit, openheid en respect.

Gepost door: Dirk | 18-02-07

De commentaren zijn gesloten.